Vì Sao Phanh Motor Giảm Tốc Cần Bộ Chỉnh Lưu?

Vì Sao Phanh Điện Từ Motor Giảm Tốc Cần Bộ Chỉnh Lưu?

Motor giảm tốc có phanh được sử dụng phổ biến trong băng tải, máy nâng hạ, máy đóng gói, máy cuốn và các hệ thống cần dừng hoặc giữ tải tại vị trí cố định.

Trên nhiều motor giảm tốc công nghiệp, cuộn phanh được thiết kế dùng điện một chiều DC, trong khi nguồn điện tại nhà máy thường là AC 220V, 380V hoặc 400V. Vì vậy, hệ thống cần bộ chỉnh lưu phanh, còn gọi là brake rectifier, để chuyển nguồn AC thành điện áp DC phù hợp cho cuộn thắng.

Bộ chỉnh lưu phanh là gì?

Bộ chỉnh lưu phanh là thiết bị chuyển đổi nguồn điện xoay chiều AC thành điện một chiều DC để cấp cho cuộn phanh điện từ.

Sơ đồ hoạt động cơ bản:

Nguồn AC → Brake rectifier → Điện áp DC → Cuộn phanh

Khi cuộn phanh được cấp điện, lực điện từ hút phần ứng và giải phóng đĩa phanh, cho phép motor quay. Khi mất điện, lò xo ép đĩa phanh trở lại để dừng hoặc giữ trục motor.

Đây là nguyên lý lò xo đóng phanh – điện từ nhả phanh, thường được sử dụng để tăng độ an toàn khi mất điện.

Vì sao cuộn phanh thường dùng điện DC?

Vẫn có thể chế tạo phanh sử dụng điện AC trực tiếp, nhưng cuộn dây và mạch từ phải được thiết kế riêng cho nguồn AC.

Nhiều nhà sản xuất lựa chọn cuộn phanh DC vì các lý do sau:

• Lực hút điện từ ổn định hơn.

• Phanh nhả êm, ít rung và ít phát tiếng ù.

• Dễ kiểm soát thời gian đóng và nhả phanh.

• Thuận tiện tích hợp chức năng nhả nhanh hoặc đóng nhanh.

• Dễ bố trí trong hộp cực motor hoặc tủ điện.

Nguồn AC thay đổi chiều liên tục và đi qua điểm 0 theo chu kỳ. Nếu cơ cấu điện từ không được thiết kế đúng cho AC, phần ứng có thể rung hoặc phát tiếng ù. Trong khi đó, dòng DC tạo từ trường ổn định hơn trong quá trình giữ phanh ở trạng thái nhả.

Vì vậy, cấu hình dưới đây rất phổ biến:

Nguồn AC của nhà máy + brake rectifier + cuộn phanh DC

Motor giảm tốc có phanh có luôn cần rectifier (bộ chỉnh lưu) không?

Không phải tất cả motor có phanh đều cần bộ chỉnh lưu rời.

Trên nhiều motor giảm tốc AC có cuộn phanh DC, rectifier thường được lắp trong hộp cực motor hoặc đặt trong tủ điện.

Motor chạy biến tần có lấy nguồn phanh từ U–V–W không?

Thông thường, không nên cấp brake rectifier trực tiếp từ ngõ ra U–V–W của biến tần.

Ngõ ra biến tần là điện áp PWM có tần số và điện áp thay đổi, không phải nguồn AC lưới cố định. Nếu cấp rectifier từ ngõ ra biến tần, phanh có thể:

• Nhả không hoàn toàn.

• Nhả chậm hoặc không ổn định.

• Phát nóng.

• Cạ phanh khi motor chạy.

• Làm hỏng rectifier hoặc cuộn phanh.

Cấu hình thường dùng là:

Nguồn AC cố định → Relay hoặc contactor → Brake rectifier → Cuộn phanh

Relay đóng hoặc nhả phanh có thể được điều khiển bằng ngõ ra relay của biến tần hoặc PLC.

Dấu hiệu bộ chỉnh lưu phanh bị hỏng

Một số hiện tượng thường gặp gồm:

• Motor có điện nhưng không quay.

• Motor phát tiếng ù và dòng tăng cao.

• Phanh không nhả hoặc chỉ nhả một phần.

• Motor quay nhưng phanh vẫn cạ.

• Cuộn phanh nóng bất thường.

• Rectifier cháy, nứt hoặc đổi màu.

• Không có điện áp DC đầu ra.

• Phanh đóng hoặc nhả chậm.

Tuy nhiên, phanh không nhả không phải lúc nào cũng do rectifier. Cần kiểm tra thêm cuộn phanh, khe hở phanh, má phanh, phần ứng và relay điều khiển.

Cách chọn bộ chỉnh lưu phanh phù hợp

Trước khi chọn hoặc thay brake rectifier, cần xác nhận:

1. Hãng và model motor giảm tốc.

2. Điện áp cuộn phanh.

3. Công suất hoặc dòng điện cuộn phanh.

4. Điện áp AC đầu vào.

5. Loại chỉnh lưu bán kỳ hay toàn kỳ.

6. Sơ đồ và số chân đấu dây.

7. Yêu cầu đóng phanh nhanh hay thông thường.

8. Motor có sử dụng biến tần hay không.

9. Vị trí lắp trong hộp cực hay tủ điện.

Không nên thay brake rectifier bằng cầu diode thông thường khi chưa kiểm tra đầy đủ chức năng bảo vệ, khả năng chịu dòng và phương pháp đóng cắt cuộn phanh.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao không cấp AC trực tiếp cho cuộn phanh DC?

Cuộn phanh DC được thiết kế theo điện áp, dòng điện và mạch từ dành cho điện một chiều. Cấp AC trực tiếp có thể khiến phanh rung, phát nóng, không nhả đúng hoặc bị hư hỏng.

Rectifier hỏng có làm motor không quay không?

Có. Nếu cuộn phanh không nhận đủ điện áp DC, phanh vẫn giữ trục và motor có thể không quay, quay yếu hoặc tăng dòng.

Có thể cấp trực tiếp DC190V cho cuộn phanh không?

Có thể nếu nguồn DC đáp ứng đúng điện áp, dòng điện, công suất và yêu cầu bảo vệ của nhà sản xuất. Hệ thống vẫn có thể cần relay DC hoặc mạch dập xung khi ngắt cuộn phanh.

Motor 380V có phải dùng phanh 380V không?

Không. Điện áp motor và điện áp cuộn phanh là hai thông số riêng. Motor AC380V vẫn có thể sử dụng cuộn phanh DC190V, DC90V hoặc điện áp khác tùy thiết kế.

Kết luận

Bộ chỉnh lưu phanh được sử dụng phổ biến trên motor giảm tốc có thắng vì nhiều cuộn phanh được thiết kế làm việc bằng điện DC, trong khi nguồn điện tại nhà máy thường là AC.

Brake rectifier giúp chuyển đổi nguồn AC thành DC để phanh nhả ổn định, ít rung và dễ kiểm soát thời gian đóng – nhả. Khi lựa chọn hoặc thay thế rectifier, cần kiểm tra riêng điện áp cuộn phanh, điện áp đầu vào, loại chỉnh lưu và sơ đồ đấu dây của nhà sản xuất.

MDriveTech tư vấn motor giảm tốc có phanh

MDriveTech hỗ trợ kiểm tra và lựa chọn:

• Motor giảm tốc có thắng.

• Bộ chỉnh lưu phanh điện từ.

• Brake rectifier cho cuộn phanh DC.

• Xử lý motor có điện nhưng phanh không nhả.

• Đấu phanh motor chạy biến tần.

• Thay thế bộ chỉnh lưu bị cháy hoặc hư hỏng.

Khách hàng nên cung cấp hình nameplate motor, tem cuộn phanh, bộ rectifier cũ, sơ đồ đấu dây và điện áp nguồn đang sử dụng.

Hotline: 0868 789 647
Email: [email protected]